Nieuwe studie legt verband tussen conserveermiddelen en kanker
Conserveermiddelen zijn breed toegepast binnen de voedingsmiddelenindustrie. Ze verlengen de houdbaarheid en beperken microbiële groei. Een nieuwe prospectieve cohortstudie in BMJ laat nu zien dat hogere innames van verschillende veelgebruikte conserveermiddelen samenhangen met een hogere incidentie van bepaalde kankersoorten. Het onderzoek is gebaseerd op langdurige, gedetailleerde voedingsdata van meer dan 100.000 Franse deelnemers.
NutriNet-Santé als onderzoeksbasis
De analyse maakte gebruik van gegevens uit de Franse NutriNet-Santé cohortstudie. In totaal werden 105.260 deelnemers gevolgd die bij aanvang geen kanker hadden. De gemiddelde leeftijd bij start was 42 jaar en 78,7% van de deelnemers was vrouw. De gemiddelde follow-upduur bedroeg 7,57 jaar. In deze periode kregen 4.226 deelnemers een kankerdiagnose, waaronder 1.208 borstkankers, 508 prostaatkankers en 352 gevallen van colorectale kanker.
De inname van conserveermiddelen werd vastgesteld via herhaalde webbased 24-uurs voedingsregistraties. Deze werden gekoppeld aan merkspecifieke productgegevens, meerdere samenstellingsdatabases en aanvullende laboratoriumanalyses. Daarbij is rekening gehouden met producthervormingen in de tijd.
Verbanden met specifieke conserveermiddelen
Voor de totale inname van alle conserveermiddelen samen werd geen verband gevonden met kankerincidentie. Wel zagen de onderzoekers positieve associaties voor meerdere afzonderlijke conserveermiddelen. Hogere innames van niet-antioxidante conserveermiddelen als groep hingen samen met een hogere incidentie van totale kanker en borstkanker.
Daarnaast werden verbanden gevonden voor onder meer sorbaten, sulfieten, nitrieten, nitraten, acetaten en erythorbaten. Zo werd een hogere inname van natriumnitriet geassocieerd met een hogere incidentie van prostaatkanker. Kaliumsorbaat, kalium-nitraat en natriumerythorbate hingen samen met zowel totale kanker als borstkanker. Elf van de zeventien individueel onderzochte conserveermiddelen lieten geen statistisch verband zien.
Bronnen in het voedingspatroon
De herkomst van de conserveermiddelen verschilde per stof. Sulfieten kwamen hoofdzakelijk uit alcoholische dranken (85,4%). Nitrieten, nitraten en erythorbaten waren vooral afkomstig uit bewerkt vlees. In totaal kwam 34,6% van de conserveermiddelen uit ultrabewerkte voedingsmiddelen.
Bijna alle deelnemers gebruikten in de eerste twee jaar conserveermiddelen via voeding. Slechts een klein aantal deelnemers overschreed de door EFSA vastgestelde aanvaardbare dagelijkse inname voor sulfieten en nitrieten.
De onderzoekers stellen dat de resultaten, in combinatie met bestaande experimentele data, aanleiding geven voor verder epidemiologisch en experimenteel onderzoek naar mogelijke werkingsmechanismen. Indien de bevindingen worden bevestigd, pleiten zij voor een heroverweging van de regelgeving rond het gebruik van deze additieven in de voedingsindustrie, met het oog op consumentenbescherming.
