True Value zet voedselketen op scherp
De Nederlandse agrofoodsector staat voor een duidelijke omslag. Waar productie en efficiëntie lang leidend waren, verschuift de aandacht naar bredere waarde. In haar agrofoodvisie schetst Rabobank hoe het voedselsysteem moet veranderen om binnen ecologische grenzen te blijven. Die ontwikkeling raakt de hele keten, van primaire sector tot verwerking en retail.
Minder volume, andere balans
De druk op ruimte en milieu neemt toe. Daardoor zal het productievolume in de land- en tuinbouw naar verwachting afnemen. De veestapel kan richting 2040 met 20 tot 30 procent dalen ten opzichte van 2023. Ook in de akkerbouw en vollegrondstuinbouw wordt een extensiever gebruik van grond verwacht.
Nederland blijft tegelijkertijd één van de meest efficiënte producenten wereldwijd. De sector kent een hoge productie per hectare en per dier, met relatief lage emissies per kilo product. Daar staat een hogere emissie per hectare tegenover. Dat vraagt om een andere balans tussen omvang en waarde, inclusief impact op natuur en leefomgeving.
Verdienmodellen verschuiven
Een lager productievolume hoeft het verdienvermogen niet te verslechteren. In de praktijk zijn er voorbeelden waarbij met minder volume hetzelfde of meer wordt verdiend. Dat komt onder meer door hogere prijzen en lagere kosten voor bijvoorbeeld voer, kunstmest en gewasbescherming.
Daarnaast ontstaan nieuwe verdienmodellen. Denk aan inkomsten uit koolstofopslag, biodiversiteitsdiensten en korte ketens. Ook verbrede landbouw groeit in belang. De omzet uit nevenactiviteiten kan stijgen van €1,2 miljard in 2020 naar €5 miljard in 2030.
Eiwittransitie en ketensamenwerking
De verschuiving naar meer plantaardige eiwitten zet door. De huidige verhouding van circa 60 procent dierlijk en 40 procent plantaardig eiwit beweegt richting 40/60. Dat biedt kansen voor Nederlandse telers, onder meer in de teelt van peulvruchten.
Initiatieven zoals Plant Protein Forward laten zien dat nieuwe ketens ontstaan. Daarbij staan vraaggestuurd telen, transparante kostprijzen en langdurige samenwerking centraal. Verdere opschaling vraagt om ketensamenwerking, afzetzekerheid en een beter verdienmodel voor telers.
Rabobank benadrukt dat samenwerking in de keten noodzakelijk is om deze ontwikkeling mogelijk te maken.
