NVWA start toezicht op allergenenetiketten in 2026
Vanaf 1 januari 2026 gaat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleren op nieuwe regels voor allergenenetikettering. Die regels gaan over waarschuwingen op etiketten voor allergenen die onbedoeld in levensmiddelen terecht kunnen komen. Bijvoorbeeld door kruisbesmetting tijdens de productie.
De afspraken zijn niet nieuw. Twee jaar geleden zijn ze besproken en vorig jaar officieel aangekondigd. Bedrijven kregen daardoor tijd om hun processen en etiketten hierop aan te passen. Vanaf 2026 toetst de NVWA of voorverpakte producten daadwerkelijk aan de regels voldoen.
Kruisbesmetting en risicoanalyse
Kruisbesmetting kan overal ontstaan waar voedsel wordt geproduceerd, verpakt of verhandeld. Denk aan fabrieken waar machines worden ingezet voor verschillende producten. Via die machines kan een allergeen van het ene product in het andere terechtkomen.
Van bedrijven wordt verwacht dat zij alles doen om dit te voorkomen. Blijft er ondanks maatregelen toch een risico bestaan, dan is een risicoanalyse verplicht. Die analyse bepaalt of de aanwezigheid van een allergeen kan leiden tot overschrijding van de referentiewaarde. Is dat niet het geval, dan mag er geen waarschuwing op het etiket worden geplaatst. Een waarschuwing zonder onderbouwing is dus niet toegestaan.
Duidelijke regels voor etiketten
Waarschuwingen voor onbedoelde allergenen vallen onder Precautionary Allergen Labelling, kortweg PAL. Deze waarschuwingen mogen uitsluitend op voorverpakte producten worden gebruikt. De regels laten twee formuleringen toe.
De eerste is: ‘Kan X bevatten’, bijvoorbeeld ‘Kan sesam bevatten’. De tweede mogelijkheid luidt: ‘Niet geschikt voor mensen met een X-allergie’, zoals ‘Niet geschikt voor mensen met een pinda-allergie’. Alle voorwaarden zijn vastgelegd in de Beleidsregel allergenenetikettering uit voorzorg. Die beleidsregel vormt het uitgangspunt voor toezicht en handhaving.
Toezicht door NVWA
Voor mensen met een voedselallergie is betrouwbare informatie essentieel. Daarom controleert de NVWA vanaf 1 januari 2026 tijdens inspecties of etiketten op de juiste manier waarschuwen voor mogelijke kruisbesmetting. Ook wordt gekeken of ondernemers passende maatregelen nemen om kruisbesmetting te voorkomen.
Worden de regels niet nageleefd, dan kan dat leiden tot een waarschuwing of een boete. Horeca- en ambachtelijke ondernemers moeten daarbij extra alert zijn op de etiketten van ingrediënten en (half)fabricaten. Zo kunnen zij consumenten correct informeren. Dit onderwerp wordt nog verder besproken in overleg tussen het ministerie, de ambachtelijke brancheverenigingen, patiëntenverenigingen en de NVWA.
