OESO waarschuwt: landbouwsubsidies verkeerd besteed
Overheden steken jaarlijks meer dan 840 miljard dollar in de landbouw. Een enorm bedrag, maar volgens de OESO gaat veel van dat geld de verkeerde kant op. Uit het rapport Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2025 blijkt dat de steun vaak marktverstorend werkt en nauwelijks bijdraagt aan duurzaamheid of vernieuwing.
Meer geld, weinig verandering
Tussen 2022 en 2024 nam de wereldwijde landbouwsteun met bijna twintig procent toe. Toch bleef de manier van ondersteunen vrijwel hetzelfde. Een groot deel gaat nog altijd naar prijssteun en subsidies voor kunstmest of brandstof. Die zorgen volgens de OESO juist voor overproductie, handelsspanningen en milieudruk.
En innovatie? Slechts een half procent van alle steun wordt daaraan besteed. “Dat is zorgwekkend weinig,” zegt de organisatie. Zonder meer onderzoek en kennisontwikkeling blijft de landbouw kwetsbaar.
Handel en milieu raken verweven
Opvallend is de groeiende koppeling tussen handel en milieu. Landen gebruiken handelsmaatregelen steeds vaker om duurzaamheid af te dwingen – bijvoorbeeld door eisen te stellen aan de CO₂-uitstoot van voedselketens of de import van niet-duurzame producten. Bijna zestig procent van die maatregelen is pas sinds 2018 ingevoerd.
De OESO ziet daarin kansen, maar waarschuwt ook: zulke regels kunnen leiden tot nieuwe handelsdrempels en hogere kosten, vooral voor boeren in ontwikkelingslanden. Voor Nederland, dat sterk afhankelijk is van export, is het cruciaal dat duurzaamheidsregels in handelsverdragen goed op elkaar aansluiten.
Kansen voor Nederland
De analyse van de OESO sluit aan bij de Nederlandse koers richting kringlooplandbouw en verduurzaming. Nederland kan profiteren van zijn kennispositie, mits er genoeg wordt geïnvesteerd in onderzoek, innovatie en samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen.
De OESO roept overheden op landbouwsteun slimmer in te zetten: niet méér geld, maar slimmer besteed. Boeren belonen voor hun bijdrage aan klimaat, biodiversiteit en waterbeheer, dat is volgens de organisatie de weg vooruit.
