EAT-Lancet adviseert nog maar één gehaktbal per week
Eén gehaktbal, een halve kipfilet, anderhalf ei, twee liter melk en twee keer vis per week. Veel meer dierlijke producten staan er volgens de EAT-Lancet Commission eigenlijk niet op een duurzaam menu. Hun nieuwe rapport, het meest uitgebreide tot nu toe over gezonde, rechtvaardige voedselsystemen, laat zien hoe de manier waarop we eten echt niet langer kan. Zonder ingrijpende verandering blijft de planeet simpelweg niet leefbaar.
Grenzen overschreden
Bijna een derde van alle mondiale broeikasgassen komt uit de voedselketen. Daarmee is het voedselsysteem de grootste aanjager van het overschrijden van vijf planetaire grenzen: klimaat, biodiversiteit, landgebruik, zoetwater en vervuiling door stikstof en fosfor. Zelfs als fossiele brandstoffen volledig zouden verdwijnen, blijft voedselproductie genoeg uitstoten om de opwarming van de aarde boven de 1,5°C te duwen.
Daarnaast wringt het sociaal. Minder dan 1% van de wereldbevolking leeft in de ‘veilige en rechtvaardige ruimte’, waar voedselzekerheid samengaat met respect voor ecologische grenzen. Ondertussen werkt bijna een derde van de werknemers in de voedselketen voor een loon onder het bestaansminimum.
Scheve verdeling
De cijfers laten een duidelijke scheve verdeling zien. Het rijkste deel van de wereldbevolking, ongeveer 30%, veroorzaakt meer dan 70% van de voedselgerelateerde milieu-impact. Tegelijkertijd zijn er meer dan een miljard mensen die onvoldoende te eten hebben, terwijl er wereldwijd voldoende calorieën beschikbaar zijn.
“Het rapport laat de duidelijke winnaars en verliezers in de huidige systemen zien,” zei Johan Rockström, medevoorzitter van de commissie. “Wat we op ons bord leggen, kan miljoenen levens redden, uitstoot halveren en biodiversiteit behouden.”
Wat mag er nog op het bord?
De commissie maakt het concreet met het Planetary Health Diet. Het draait om veel meer plantaardige producten en veel minder dierlijk voedsel. Reken het even door:
Rood vlees: 14 gram per dag, minder dan 100 gram per week: één kleine gehaktbal of anderhalve plak rosbief.
Gevogelte: 29 gram per dag, ongeveer 200 gram per week: een halve kipfilet of twee drumsticks.
Vis: 28 gram per dag, zo’n twee porties per week.
Eieren: 13 gram per dag, anderhalf ei per week.
Zuivel: 250 gram per dag, bijna twee liter melk of zeven schaaltjes yoghurt per week.
Daartegenover staat een forse verhoging van groenten, fruit, noten, peulvruchten en granen. Wereldwijd zou een verschuiving naar dit dieet jaarlijks 15 miljoen vroegtijdige sterfgevallen voorkomen en tegelijk de uitstoot van broeikasgassen meer dan halveren.
