Brussel stuurt op korte ketens en duurzaamheid
De Europese Commissie trekt een duidelijke lijn: lokaal en duurzaam moeten straks standaard worden. Lidstaten krijgen de plicht om in landbouwregelingen voorrang te geven aan producten met extra maatschappelijke waarde. Dat staat in het wetsvoorstel COM(2025)553, onderdeel van de hervorming van het landbouwbeleid na 2027.
Voorrang voor wat écht iets toevoegt
In hun plannen moeten lidstaten ruimte maken voor producten die bijdragen aan klimaatdoelen, beter dierenwelzijn of sociaal beleid. Geen vrijblijvende aanbeveling, maar een duidelijke opdracht.
Biologische producten dus. Of voeding met een lage klimaatafdruk, duurzaam verpakt, of afkomstig van boeren die diervriendelijker werken dan wettelijk vereist. Ook producten uit korte ketens of van kleine boeren verdienen voorrang. Fairtrade? Mag ook.
De Commissie noemt dit soort criteria uitdrukkelijk in het voorstel. Ze gelden onder meer binnen de EU-schoolregeling, maar ook in andere interventies op de markt.
Geen optie, maar verplicht beleid
Wat je misschien zou verwachten als advies, ligt straks gewoon vast in de wet. Lidstaten moeten deze voorkeuren opnemen in hun Nationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRP’s). Dat zijn de plannen waarop de landbouwsubsidies vanaf 2028 worden gebaseerd.
Volgens de Commissie draagt dit bij aan een duurzamer voedselsysteem. En aan eerlijker kansen voor producenten die bewust investeren in meerwaarde.
Effect op ketens en contracten
Wat betekent dit in de praktijk? Inkoopregels en subsidiestromen kunnen gaan schuiven. Denk aan aanbestedingen bij overheden of instellingen die meer eisen gaan stellen aan oorsprong of productiewijze. Bedrijven die nu al werken met lokale ketens of duurzame processen, kunnen daarvan profiteren.
Voorwaarde is wel dat hun producten binnen de juiste categorieën vallen en aan de bestaande kwaliteitseisen voldoen. De controle blijft bij de lidstaten zelf. Maar de richting is helder: Brussel kiest niet langer voor duurzaamheid als uitzondering, maar als uitgangspunt.
