Zoutmaxdag bereikt: te veel zout op het menu
Zondag 17 augustus. Voor veel mannen lijkt het een gewone zomerdag. Maar volgens Foodwatch is het Zoutmaxdag: de dag waarop mannen van 18 tot 50 jaar hun zoutquotum voor het hele jaar er al doorheen hebben gejaagd. En dat is nogal vroeg, want we moeten nog ruim vier maanden.
Zout vooral in kant-en-klaar maaltijden en pakjes
Gemiddeld eten volwassen mannen 8 gram zout per dag. Dat is 60% boven de limiet die de Wereldgezondheidsorganisatie adviseert: 5 gram per dag. De Gezondheidsraad en het Voedingscentrum hanteren 6 gram als richtlijn, maar ook daar zitten de meeste mannen dus flink boven.
Zout is onmisbaar voor het lichaam: natrium helpt bij vochtbalans, bloeddruk, spieren en zenuwen. Maar te veel is vragen om problemen. Hogere bloeddruk, hart- en vaatziekten, nierschade, maagkanker: allemaal risico’s die oplopen naarmate de inname stijgt. En die risico’s zijn zichtbaar. Volgens de Hartstichting zijn er in Nederland inmiddels 1,7 miljoen mensen met een chronische hart- of vaatziekte. In 2020 waren dat er nog 1,55 miljoen.
Wat het extra wrang maakt: 85% van al dat zout komt uit bewerkte voedingsmiddelen. Pakjes, potjes, brood, snacks, sauzen; allemaal voorzien van toegevoegd zout. Thuis wordt nauwelijks nog zout over het eten gestrooid. In 2007–2010 kwam 79% van de zoutinname uit bewerkte producten. Nu is dat dus 85%.
Producenten bewegen traag, daling blijft marginaal
De gemiddelde zoutinname in Nederland daalde van 7,3 naar 6,6 gram per dag. Dat lijkt de goede kant op te gaan, maar het is slechts 0,7 gram. In de praktijk eten we dus nog altijd flink meer dan gezond is. De WHO had landen opgeroepen om in 2025 30% minder zout te gebruiken. Nederland zit daar ver vanaf.
De daling in toegevoegd zout uit voedingsmiddelen is zelfs nog kleiner: van 6 gram naar 5,6 gram per dag. Oftewel, een vijfde theelepel minder. Volgens Foodwatch doen producenten ‘bar weinig’ aan serieuze zoutvermindering. Ondanks alle vrijwillige afspraken tussen overheid en industrie, zoals het Akkoord Verbetering Productsamenstelling en de Nationale Aanpak Productverbetering (NAPV), blijft echte impact uit. Wageningen University & Research stelde in 2023 al vast dat de NAPV nog geen leidende rol speelt in de herformulering van voedingsmiddelen in Nederland.
Foodwatch: stel wettelijke grenzen in
Foodwatch wil dat er harde grenzen komen. Want niet alleen mannen, maar álle volwassenen eten dagelijks meer zout dan goed voor ze is. Zelfs kinderen overschrijden hun eigen, lagere limieten. Alle kinderen onder de 12 jaar hebben ook een Zoutmaxdag. De oproep is duidelijk: bindende maximumwaarden voor zout, onafhankelijk vastgesteld. Geen vrijblijvende afspraken meer, en vooral geen uitstel.
